تبلیغات
معماری و مرمت

معماری و مرمت
مرمت هم هنر است هم علم و هم فن
نویسندگان
نظر سنجی
نظرتون درباره مطالب چیه؟






شکل‌گیری و توسعه شهر آبادان


عناصر کلیدی در شکلگیری و توسعه شهر آبادان صنعت نفت و رودخانه های موجود در منطقه میباشند که ساختار طبیعی، اقتصادی و کالبدی شهر بر پایه ی این عناصر طبیعی و مصنوعی تشکیل یافته اند. روند رشد و شکلگیری شهر آبادان از سال 1287هـ.ش. با کشف نفت آغاز شد و پس از آن با تآمین پالایشگاه در 1289 هـ.ش. رونق یافت. در سال 1292 هـ.ش. پالایشگاه آبادان به بهره برداری رسید و به تدریج به بزرگترین پالایشگاه جهان تبدیل شد. در واقع آبادان شهری صنعتی می باشد و شهرسازی در آن نیز بیشتر متاثر از صنعت بوده تا سنت. ضرب آهنگ رشد شهر با افزایش ظرفیت تولید پالایشگاه سرعت گرفت. آبادان بسیار سریع رشد کرد و چهل سال بعد از احداث پالایشگاه تبدیل به  یک شهر بزرگ شد و در سال 1314 هـ.ش « آبادان" نام گرفت. (طرح جامع آبادان، مهندسین مشاور طرح و آمایش، 1385)


 
جهت مطالعه ی بقیه‌ی متن به ادامه مطلب مراجعه نمایید

آبادان یک شهر خطی است که در امتداد 2 رودخانه ی اروندرود و بهمنشیر شکل گرفته است. دو محور طولی که شبکه اصلی ارتباطی را در شهر آبادان تشکیل میدهند عبارتند از: یکی بلوار قدس که مناطق وسیعی از شهر آبادان را که در حد فاصل بین فلکه فرودگاه تا منطقه ذوالفقاری قرار دارند، به هم مرتبط میسازد. دومین محور طولی جاده بریم میباشد که یکی از راههای مهم ارتباط با خرمشهر بوده و از فلکه فرودگاه تا مرکز شهر ادامه دارد. بافت شهری آبادان در جوار این دو محور شکل یافته است. محله های شهر توسط معابری عرضی به این دو محور طولی اصلی ارتباط دارند که مهمترین این معابر عیارتند از: بلوار بهمنشیر، بلوار 17شهریور (اُروسیه)، خیابانهای: دبستان، طالقانی، جاده تانکفارم ،جاده پتروشیمی و ...

 طراحی و ساخت محلاتی مجزا که به محلات شرکتی معروفند، جهت اسکان کارگران و کارمندان شاغل در پالایشگاه که اغلب انگلیسی و هندی بودند در کنار  فضای پالایشگاه لکه های اصلی بافت شهری آبادان را شکل داد.

این محلات از فرم شهری اروپایی و زیبایی شناسی معماری سنتی ایران برخوردارند و از یک نظام طراحی شطرنجی پیروی میکنند که به لحاظ طراحی شهری در سطح کشور کمیاب میباشند.

در کنار محلات شرکتی که مناطقی با برنامه ریزی دقیق و برپایه‎‌ی طراحی مشخص و طبق نظام شهرسازی بودند، شاهد شکلگیری بینظم و خود بخودی محلاتی دیگر در شهر آبادان نیز هستیم که این مسأله باعث ایجاد یک دوگانگی در کلیت بافت شهر میباشد.

معماری رایج در آبادان قدیم ترکیبی بود از معماری غرب و شرق. به عنوان مثال می توان به منازل مسکونی بریم و بوارده و بافت شهری بریم و بوارده اشاره کرد که حتی فرم قرار گیری خیابان ها و میادین از معماری غرب تاثیر پذیرفته است و انعکاسی از معماری غرب در پس اندیشه های شهرسازی در آبادان نهفته است زیرا در اواخر دوره ی قاجار که انگلیسی ها به آبادان آمدند و شروع به ساخت پالایشگاه نمودند نیاز به مسکن داشته و تصمیم به ایجاد شهرک هایی برای رده های مختلف کارمندان پالاشگاه گرفتند که مناطق بریم، بوارده، کوی ولی عصر، کوی قدس، سیکلین و کوی کارگر حاصل این شهرک سازی مدرن می باشند که نظیر آن در ایران وجود ندارد. در خانه های

بوارده به وضوح ترکیب معماری غربی و ایرانی به چشم می خورد، تلفیق بی نظیر کاشی و آجر در نمای خانه ها چشم هر بیننده ای را به خود جلب می کند وجود مکانی شبیه به مهتابی خانه های سنتی ایران اما بصورت مسقف جهت بهره گیری از هوای آزاد در زمانهای مناسب، در خانه های بوارده جنوبی یکی دیگر از تلفیقات معماری غربی و ایرانی میباشد . بهره گیری از تاق گهواره ای (آهنگ) در خانه های کوی ولیعصر ردپای یکی دیگراز المانهای معماری سنتی ایران را نشان میدهد. مسأله دیگر برونگرا بودن این خانه هاست بر خلاف معماری ایرانی که یک معماری درونگرا با حیاط مرکزی میباشد.

خالی از لطف نیست که عنوان شود معماران قدیم آبادان اغلب از مصالح بوم آورد در کارهای خود استفاده نموده اند. مصالحی همچون لوله های نفت، که به وفور در آبادان به دلیل وجود پالایشگاه در دسترس می باشد. عمده ترین ماده ی مورد استفاده در ساخت ملات بناهای شهر آبادان سیمان می باشد که هنوز در بین معماران سالخورده به سمنت 1 معروف است. حتی در بنای مسجد رنگونیها آمود ها نیز سیمانی میباشند و در واقع سیمان بری هستند در حالی که در معماری شهرهای دیگر ایران این تزئینات غالبا با گچ و آهک شکل گرفته اند.(بر اساس برداشتهای شفاهی نگارنده)




[ جمعه 29 فروردین 1393 ] [ 05:26 ب.ظ ] [ نجلا درخشانی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :